PLAYING THE TRUMPET. EVERY FRIDAY @ JAZZPLACE

Cây đàn piano đầu tiên trên thế giới

Đàn piano là một trong những loại nhạc cụ không còn xa lạ trong cuộc sống của chúng ta. Những âm thanh mượt mà, nhẹ nhàng của piano đã làm say đắm biết bao con người. Có những người chọn piano là đam mê cả đời và trở nên nổi tiếng nhờ piano. Bài viết này, chúng tôi muốn bạn biết được cây đàn piano đầu tiên trên thế giới và người đầu tiên làm ra nó để hiểu hơn về nhạc cụ này.

Khác với các thiết bị phát ra âm thanh khác như đầu karaoke, loa karaoke, amply karaoke… cần phải đứng chung với nhau trong một dàn âm thanh karaoke thì mới có thể đem đến những âm thanh tốt nhất, chất lượng cao nhất, khiến người nghe hài lòng nhất. Đàn piano không nhất thiết phải đứng chung với các thiết bị hay nhạc cụ khác. Tự nó có thể tạo ra, xử lý âm thanh sao cho người nghe hài lòng nhất. Còn khi đứng chung cùng với những nhạc cụ khác, piano hoàn toàn có thể hòa chung cũng như làm nổi bật mình để tạo ra phong cách riêng.

Ai là người tạo ra cây đàn piano đầu tiên?

Người mà chúng tôi muốn nhắc đến ở đây chính là Bartolomeo Cristofori. Sinh ngày 04, tháng 5 năm 1655 tại Padua, miền bắc nước Ý. Đàn piano không phải là cây đàn đầu tiên của ông, vì Cristofori làm đàn harpsichords và đàn clavico. Ông làm việc cho Hoàng tử Ferdinando de Medici, con trai của công tước Tuscany.

Vào những năm 1690, ông mới này ra và thực hiện ý tưởng chế tác ra những bộ phận của đàn piano. Đến năm 1709, cây đàn piano đầu tiên đã ra đời với tên gọi piano acoustic.

Cristofori nhận thấy rằng không thể gảy dây đàn harpsichord để có những nốt trầm bổng khác nhau được. Chính vì vậy ông đã nghĩ ra một cơ chế chuyển giao các áp lực từ các phím, qua búa đến dây đàn để tạo các âm thanh mạnh nhẹ khác nhau khi chạm vào các phím. Ông gọi phát minh của mình là một “gravecembalo col piano e forte” – một clavichord với các phím lớn nhỏ khác nhau. Cái tên được rút ngắn xuống còn pianoforte và sau đó chỉ đơn giản là piano.

Tuy nhiên, sự ra đời của cây đàn piano đầu tiên không hề suôn sẻ. Bởi vì nó không được phổ biến và nhiều người cảm thấy nó quá khó để chơi. Trong khi Critofori đã mất và hầu như không được vinh danh gì. Cho đến tận những năm 1731, sau khi bản nhạc đầu tiên dành cho piano xuất hiện thì cây đàn của ông mới thực sự có chỗ đứng trong làng âm nhạc thế giới.

Cây đàn piano đầu tiên trên thế giới

Quá trình phát triển của cây piano đầu tiên

Sau khi ra đời và dần được công nhận, đàn piano phát triển theo hai hướng cơ bản. Ở Anh, đàn piano được thiết kế nặng hơn và phức tạp hơn và giống với những cây đàn ngày nay hơn. Còn ở Đức lại hình thành một dòng piano nhẹ hơn, cấu trúc đơn giản hơn và được biết đến như một cây đàn xứ Vienna. Cây đàn này được nhà sản xuất Johann Andreas Stein xây dựng, đó chính là những cây đàn mà Haydn, Mozartvà Beethoven đã chơi và soạn nhạc trên đó.

Khi chỗ đứng ngày càng được khẳng định, piano dần trở thành một nhạc cụ độc lập và cần làm cho âm thanh to hơn. Chính vì vậy, để tăng âm, các dây phải dày hơn, bộ khung phải khỏe hơn thì mới có thế đạt được một áp lực lớn hơn. Đây là nguyên nhân khiến bộ khung của đàn piano được làm dày hơn, nặng hơn và có thêm một thanh chằng chéo giúp kiên cố hơn.

Đến năm 1820, Thomas Allen thậm chí vẫn còn dùng các ống kim loại để giữ căng các dây, và một nhà sản xuất thành công người Anh là John Broadwood bắt đầu dùng các tấm bằng sắt để giữ cho chúng được căng lên, mà giờ đây các đĩa đó phần lớn được làm bằng kim loại hơn là bằng gỗ. Năm 1825 Alpheus Babcock sáng chế ra khung bằng gang và sau đó năm 1843, một người Mỹ là Jonas Chickering bắt đầu làm piano với một đĩa tròn vành, một nét đặc trưng của các piano cánh ngày nay. Một sự phát triển đáng chú ý khác là việc chằng các dây, được phát triển bởi Henri Pape năm 1828 và Steinway cấp bằng sáng chế năm 1859, ông đã đặt các dây bass dài hơn lên cao hơn các dây kim, giúp cho các dây dài hơn ở trong hộp ngắn hơn và đặt các dây bass ở giữa qua một bảng cộng hưởng (soundboard) để có một sự hồi âm tốt hơn.

Piano được bắt đầu sản xuất hàng loạt vào những năm 1800, cùng với sự thành lập của các công ty như: John Broadwood & Sons, Jonas Chickering, Julius Blũthner, Ignaz Bosendorfer, Friedrich Bechstein, Henry Steinway và Sebastien Erard, những công ty này hoàn toàn phát triển từ nền tảng của mẫu đàn cánh đó tới năm 1821.

Cho dù con đường phát triển không được thuận lợi nhưng cuối cùng, piano cũng đến được với cuộc sống của con người và trở nên gần gũi hơn bao giờ hết. Bạn có biết rằng những bản nhạc mà bạn dùng để hát karaoke có sự góp phần không nhỏ của đàn piano không? Nếu không có cây đàn này, chắc chắn cả tôi và bạn không thể nào có được những giây phút thực sự thư giãn, thoải mái khi hát karaoke tại dàn karaoke gia đình mình được. Không những thế, cho dù có các thiết bị âm thanh cao cấp,hiện đại đến đâu thì cũng không thể mang đến chất lượng âm thanh tuyệt nhất được.

Bí quyết đọc nốt nhạc cho người mới học piano

Với những người học piano, những khó khăn ban đầu bao giờ cũng lớn hơn rất nhiều so với nhiều nhạc cụ khác. Ngoài việc học nhạc lý, luyện ngon tay thì bạn còn cần phải học đọc nốt nhạc. Nếu vẫn còn đang phân vân về bài tập này thì hãy tham khảo những chia sẻ trong bài viết này nhé!

Những kiến thức bạn cần phải nhớ để đọc nốt nhạc

Đừng quá lo lắng về những gì phải làm bởi nó không hề quá khó như bạn nghĩ. Trước tiên, việc của bạn là nhớ trong âm nhạc có 7 kí hiệu. Chúng ta gọi đó là 7 nốt nhạc: Đồ – Rê – Mi – Fa – Sol – La – Si.

Bạn có thể tưởng tượng nó giống như chữ số tự nhiên của mình có 9 chữ số. Việc của bạn là nhớ 7 nốt nhạc này. Đọc: Đồ – Rê – Mi – Fa – Sol – La – Si và đọc ngược lại: Si – La – Sol – Fa – Mi – Rê – Đồ.

Rất đơn giản đúng không. Tiếp theo, bạn bắt đầu đọc từ Rê: Rê – Mi -Fa – Sol – La – Si – Đô – Rê (nốt Rê đầu và nốt Rê cuối đọc giống nhau).

Tiếp đó là nốt Mi: Mi – Fa – Sol – La – Si – Đô – Rê – Mi, ngược lại Mi – Rê – Đô – Si – La – Sol – Fa – Mi.

Đây chính là đường đi của 7 nốt nhạc. Nó giống như một vòng tròn từ thấp lên cao, từ cao xuống thấp khi đọc ngược lại. Bạn chỉ cần nhớ được 7 nốt nhạc này thôi nên không hề khó đúng không?

Cách đọc nốt nhạc nhanh nhất khi nốt nhạc nằm trên bản nhạc

Nếu bạn chơi organ thì chúng ta chỉ cần nhớ nốt nhạc trên khóa Sol (là một ký hiệu ghi những nốt nhạc ở âm vực cao, chủ yếu dành cho tay phải). Trên dòng nhạc có 5 dòng kẻ chính tính từ dưới lên. Quy luật của nốt nhạc xuất hiện trên 5 dòng nhạc là:

Nốt nằm trên dòng kẻ, nốt nằm giữa 2 dòng kẻ. Nếu nốt Sol nằm trên dòng kẻ thứ 2, thì nếu La sẽ là nốt nằm giữa dòng kẻ thứ 2 và 3.

Bởi vì quy luật xuất hiện của nốt nhạc sẽ theo thứ tự từ thấp lên cao của 7 nốt nhạc: Đồ – Rê – Mi – Fa – Sol – La – Si, tiếp sẽ là Đồ – Rê – Mi – Fa – Sol – La – Si ở quãng cao hơn. Cứ như vậy, nếu nốt nằm giữa hai dòng kẻ 3& là nốt Đô thì nốt tiếp theo nằm trên dòng kẻ thứ 4 là nốt Rê…

Nếu cách này khiến bạn cảm thấy rắc rối và khó nhớ thì có thể tập theo cách này nhé. Đó là đọc nốt nhạc trên bàn tay phải của bạn. Bàn tay có 5 ngón tương ứng với 5 nốt nhạc. Ta kí hiệu, ngón út tương ứng với dòng kẻ thứ nhất của khuông nhạc, ngón cái tương ứng với dòng kẻ thứ 5.

Nếu nốt trên ngón út (dòng kẻ thứ 1) là Mi, nốt trên ngón áp (dòng kẻ thứ 2) là Sol thì bạn suy ra nốt giữa ngón út và ngón áp sẽ là Fa. Tương tự như vậy, bạn tính hết tất cả các nốt nhạc trên ngón tay (5 dòng kẻ) như vậy.

Còn về phía bên tay trái, bạn có thể nhìn hình bên dưới để học thuộc nốt nhạc mọi nơi, mọi lúc.

Khi học piano cơ bản để chơi giải trí thì việc học nốt nhạc, ghi nhớ nốt nhạc là việc rất quan trọng, cần thiết và rất cơ bản, giống như việc bạn học bảng chữ cái vậy. Nên không biết nốt nhạc bạn sẽ gặp khó khăn dài dài, còn biết nốt nhạc rồi bạn dễ dàng học nâng cao, học những bản nhạc mới, hoặc có thể tự viết nhạc, sau khi mình tự sáng tác hoặc cảm âm viết lại bản nhạc nào đó.

Đây mới chỉ là những bài học cơ bản và dễ dàng nhất nên đừng vội nản chí. Hãy cố gắng, kiên trì thực hiện vì khi thành thạo rồi, bạn sẽ không gặp khó khăn khi học các bài học nâng cao khác.

>>> Xem thêm: Cây đàn piano đầu tiên trên thế giới

Hướng dẫn luyện ngón tay cho người mới học piano

Đàn piano là một trong những loại nhạc cụ không hề dễ học chút nào. Học được đã khó, trở thành một nghệ sĩ thực thụ, tạo ra những bản nhạc hay còn khó hơn. Chính vì vậy, những ai đã từng học piano thì sẽ biết, để đánh được piano một cách thành thạo, cần rất nhiều công sức. Một trong những việc mà bất cứ ai học piano cũng phải tập làm đó là luyện ngón tay. Đây cũng là một trong nhiều bài tập cho người mới bắt đầu. Hãy cùng tìm hiểu về bài tập này nhé!

Không ai trở thành nghệ sĩ tài năng ngay từ những lần tập luyện đầu tiên trừ thiên tài. Nhưng số lượng người được gọi là thiên tài chỉ có thể đếm được trên đầu ngón tay. Chính vì vậy, nếu bạn muốn trở thành một nghệ sĩ thực thụ, muốn tạo ra được những bản nhạc làm say đắm lòng người thì còn chần chừ gì mà không luyện tập chăm chỉ ngay hôm nay. Hãy tham khảo bài tập này để con đường thành công của bạn được rút ngắn hơn nhé!

Bài tập ngón tay cho người mới học piano

Bước 1: luyện tập 5 ngón tay

Để việc luyện ngón tay đem lại hiệu quả cao nhất, việc đầu tiên bạn cần phải làm là thuộc nhưng nốt nhạc trên bàn phím của cây đàn piano và chơi được 5 nốt nhạc từ nốt C đến nốt G bằng 5 ngón tay. Việc này cần phải thực hiện nhiều lần đến mức nhuần nhuyễn vì đây là yếu tố căn bản nhất trước khi bước vào việc luyện ngón.

Sau khi đã hoàn thành bài tập cơ bản trên, chúng tôi sẽ hướng dẫn bạn cách luyện ngón tay cho người mới học piano.

Bước đầu tiên, bạn không cần quá vội vàng, việc bạn cần làm là đảm bảo chắc chắn những nốt nhạc mà mình gõ phím đều có độ lớn âm thanh như nhau. Có nghĩa là bạn sử dụng lực của các ngón tay lên các phím đàn là tương đương nhau.

Để làm được điều này, các ngón tay của bạn phải được đặt đúng tư thế, không nên kéo ngón tay từ phím này sang phím khác mà nên di chuyển chúng một cách ổn định theo một chuyển động thẳng của bàn phím piano. Như vậy , đến khi quen tay, bạn sẽ không bị khựng lại khi chuyển phím đàn.

bạn phải được đặt đúng tư thế, không nên kéo ngón tay từ phím này sang những  phím khác, nên di chuyển chúng một cách ổn định và theo một chuyển động thẳng của bàn phím Piano, như vậy khi quen tay, bạn sẽ không bị khựng khi chuyển phím đàn.

Với ô nhịp đầu tiên, bạn hãy dằn hết cả 5 ngón tay của mình xuống những phím đàn nhưng cần nhớ là lực từ các ngón tay phải đều, các ngón phải thẳng và khung bàn tay vẫn phải có độ cong hình chữ “â” chứ không phải chữ “ă”. Tiếp theo, vẫn với tư thế bấm đó, bạn từ từ nhấc ngón 1 lên, 4 ngón kia vẫn giữ nguyên. Rồi lại tiếp tục ấn ngón 1 xuống, 4 ngón kia giữ nguyên tư thế. Làm tương tự với các ngón tay còn lại cho đến khi nhuần nhuyễn, di chuyển ngón tay 1 mà không gây ảnh hưởng đến bất kì ngón nào khác.

Bài tập này sẽ giúp độc lập ngón tay và nâng cao kĩ thuật khi đánh đàn. Hơn thế, ngón tay của bạn cũng sẽ khỏe hơn cũng như làm quen với việc sử dụng phím đàn khi chơi của từng ngón tay.

>>> Có thể bạn cần: Bài học đầu tiên cho người bắt đầu học piano

Bước 2: tập nốt F

Bạn bắt đầu chuyển qua luyện tập nốt F khi đã chơi được 5 ngón tay một cách thành thạo và tốt nhất. Với nốt F, chơi một quãng tám đầu tiên chính là gợi ý cho bạn. Chơi lên xuống quãng tám, các ngón tay di chuyển phải đẹp, chậm rãi, không cần quá nhanh, bạn chỉ cần thực hiện chính xác, thường xuyên. Cứ như vậy, tốc độ của bạn chắc chắn sẽ được cải thiện. Khi bạn tự tin vào khả năng của mình có thể chơi với nhịp độ đều đặn, lực ngón tay ổn định thì hãy tăng dần tốc độ chơi.

Bước 3: luyện tập hợp âm rải

Đây chính là bước cuối cùng trong việc luyện ngón tay cho người mới học piano. Tập hợp âm rải có ngĩa là hợp âm khi bạn chơi các nốt cá nhân của một âm thay vì đánh tất cả các ngón cùng nhau. Chơi các nốt âm theo lựa chọn của bạn và sau đó làm việc theo cách của bạn lên bàn phím, chơi quãng tám cao hơn và cao hơn của hợp âm.

Bạn nên lưu ý là tập ngón nên tập từ từ và tăng dần theo để đảm bảo rằng các bài tập ngón của bạn một cách bài bản và chính xác, tránh việc tập luyện sai dẫn đến thành thói quen, sau này muốn sửa sẽ rất khó và tốn nhiều thời gian. Việc luyện ngón tay giúp bạn phát triển bộ nhớ cơ bắp để chơi quy mô nhanh hơn, không cần phải suy nghĩ về các nốt khi chơi. Nhưng để đạt được kết quả như vậy, điều cần thiết nhất vẫn là sự kiên trì, chăm chỉ và cố gắng luyện tập.

Bạn luyện ngón tay như thế nào rồi? Hãy chia sẻ kết quả luyện tập củ bạn cho chúng tôi biết bằng cách bình luận vào ô bên dưới nhé!

>>> Xem thêm: Cây đàn piano đầu tiên trên thế giới